Zbigniew Bania

litera: 
Bania
tytuł / stopień naukowy: 
dr hab., prof. UKSW

PROF. UKSW DR HAB. ZBIGNIEW BANIA

 

KONTAKT

 


Życiorys naukowy
Urodziłem się 2 lutego 1946 r. w Tarnowie. Po ukończeniu szkoły średniej w 1964 r. rozpocząłem studia na Uniwersytecie Warszawskim na kierunku historii sztuki. Stopień magistra historii sztuki otrzymałem w 1969 r. po przyjęciu pracy pisanej pod kierunkiem prof. Stanisława Lorentza pt. ”Arsenał Warszawski” oraz po zdaniu egzaminu magisterskiego 14 lipca 1969 r.

1 lutego 1971 r. przyjęty zostałem na studia doktoranckie na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, trwające do 30 września 1973 r. Monografia historyczna i artystyczna pałacu w Podhorcach, opracowana pod kierunkiem prof. Adama Miłobędzkiego przyjęta została jako doktorska. Po jej obronie 5 listopada 1977 r. na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego otrzymałem stopień doktora nauk humanistycznych.

Na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przedstawionej rozprawy habilitacyjnej pod tytułem „Kalwarie polskie w XVII wieku” Rada Wydziału Kościelnych Nauk Historycznych i Społecznych Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie dopuściła mnie do kolokwium habilitacyjnego, które przyjęła 21 marca 1994 r. i nadała tytuł doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii-historii architektury średniowiecznej i nowożytnej. Decyzję tę potwierdziła Centralna Komisja do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych pismem z dnia 28 listopada 1994 r.

Rada Wydziału Kościelnych Nauk Historycznych i Społecznych wybrała mnie do pełnienia funkcji prodziekana Wydziału na kadencję 1 października 1994 r.-31 sierpnia 1996 r. oraz na następną od 1 września 1996 r. do 31 sierpnia 1999 r. Na okres od 1 października 1996 r. do 30 września 2001 r. mianowany zostałem na stanowisko profesora nadzwyczajnego na Wydziale Kościelnych Nauk Historycznych i Społecznych Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Od 1 października 1999 r. stanowisko to pełnię na Wydziale Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie jak również od tego roku byłem kuratorem kierunku historii sztuki Instytutu Nauk Historycznych tego Wydziału. Po przekształceniu tego kierunku w Instytut Historii Sztuki Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych w listopadzie 2002 r. zostałem powołany do pełnienia funkcji jego dyrektora na kadencję trwającą do 2005 roku.

Od 1 października 1994 r. zatrudniony jestem na stanowisku adiunkta zaś od 1 listopada 2000 r. profesora nadzwyczajnego w Katedrze Historii Sztuki na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu łódzkiego. 1 października 1999 r. zostałem mianowany kierownikiem Zakładu Historii Sztuki do końca XVIII w. tej Katedry. 1 grudnia 2000 r. mianowany zostałem na stanowisko profesora nadzwyczajnego Uniwersytetu Łódzkiego. W styczniu 2003 roku zostałem wybrany na członka Rady Naukowej Instytutu Sztuki PAN, na kadencję trwającą do 2006 roku. W grudniu tego roku powtórnie zostałem wybrany na kolejną kadencję. Również w 2003 roku stałem się członkiem Komitetu Nauk o Sztuce PAN na kadencję trwającą do 2007 roku. Od roku 2009 zostałem wybrany dyrektorem IHS USKW

Wypromowałem siedmiu doktorów: ks. Janusz Nowiński-ATK, Piotr Gryglewski-Uł, Ewa Kubiak-Uł, Anna Petrova-UKSW, Łukasz Sadowski-Uł, Julia Sowińska-Uł, Tadeusz Zadrożny-Instytut Sztuki PAN, Anna Czyż-UKSW. Zostałem powołany na recenzenta 10 prac doktorskich i 2 habilitacyjnych.

Od 1978 r. na ATK a później UKSW do dnia dzisiejszego pod moim kierunkiem powstało blisko sto prac magisterskich zaś w Katedrze Historii Sztuki UŁ od 1994 r. ponad 50

Jestem autorem lub współautorem 9 książek, 26 artykułów, kilkudziesięciu haseł w Nowej Encyklopedii PWN, Britannica-edycja polska, Allgemeines Kunstlerlexikon.

Główne kierunki badań naukowych:
- historia polskiej architektury średniowiecznej, nowożytnej oraz okresu historyzmu;
- treści ideowe form architektonicznych od średniowiecza do końca XIX wieku;
- architektura i jej uwarunkowania polityczne i gospodarcze.

Recenzje prac doktorskich: Katarzyna Bogacka, Krzysztof Jabłoński, Tomasz Grygiel, Edyta Polit, Adam Błachut, Jakub Lewicki.
Recenzje habilitacyjne: Marta Leśniakowska, Irena Rolska-Baruch.


WYKAZ PUBLIKACJI NAUKOWYCH

Link do Polskiej BibliografiiNaukowej - https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/persons/1211796/Zbigniew_Bania

I Książki

Z. Bania,  Arsenał Warszawski, Warszawa 1978.

Z. Bania , T.S. Jaroszewski , Pałac Rady Ministrów , Warszawa  1980 ,      

Z. Bania , St. Kobielus , Częstochowa . La Madonna di Jasna Góra , Verona 1991.

Z. Bania , Święte miary jerozolimskie. Grób Pański , Anastasis , Kalwaria. Warszawa 1997.

 Z. Bania, M. Wiraszka, Kamieniec Podolski miasto - legenda, Warszawa 2001.


II Skrypty
1. Z. Bania, A. K. Olszewski, Klasyfikacja i typologia nagrobków, Zarząd i Ochrony I Konserwacji Zespołów Pałacowo-Ogrodowych, Warszawa 1989.
2. Z. Bania, Kalwarie polskie w XVII wieku. Dzieje stosowania w Europie od X do końca XVII wieku uświęconych Pasją Chrystusa miar jerozolimskich, Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1993, s. 5-139.

III Artykuły i rozprawy

Z. Bania, Pałac w Podhorcach, „Rocznik Historii Sztuki” 1981, T. XIII, s. 97 - 168.

Z. Bania, Barok i rokoko w Europie Środkowo-wschodniej, (w:) Sztuka Świata,, T.VII,      Warszawa 1994 , s. 325 – 35

Z. Bania, Tak zwany wpływ Adrychomiusza na XVII- wieczne kalwarie polskie, (w:) Jerozolima w kulturze europejskiej, Warszawa 1997 , s. 257 - 262.

Z. Bania, Deutsche Kreuzwege und polnische Kalvarienberge. Fortsetzung oder ein neues                         Modell (w:) Im Gedächtnis der Kirche neu erwachen. Studien zur Geschichte des Christentums in Mittel- und Osteuropa, KÖLN WEIMAR WIEN  2000.  s.285 - 294. 

Z. Bania, Pojęcie „rezydencji” w architekturze polskiej XVII i XVIII wieku na przykładzie      Podhorzec i Brodów, (w:),  Sztuka Ziem Wschodnich Rzeczypospolitej w XVI - XVIII wieku, , Lublin 2000,  s.381-391.

Z. Bania, Średniowieczna kolegiata w Łasku, (w:) Sztuka Polski Środkowej. Studia. Architektura     średniowieczna i nowożytna, Łódź 2002,  s.48 - 56.

 Z. Bania, List Konstantego Tencalli do hetmana Stanisława Koniecpolskiego, (w:) Saeculum Christianum, , 2003, R.X, nr 2, s. 279 - 285.

 Z. Bania, Czytając Adama Miłobędzkiego, (w:) „ Rocznik Historii Sztuki”,  2005, T. XXX, s.5 - 13.

Z. Bania, "Kazać porobić, byle były jak najmodniejsze". Relacje między inwestorem a budowniczym w polskiej architekturze nowożytnej, (w:) Studia nad sztuką renesansu i baroku, tom VI. Fundator i dzieło w sztuce nowożytnej. Część I., red J. Lileyko, I. Rolska-Boruch, Lublin 2005, s. 21 - 28.

Z. Bania, Kraków - Rzymem Rzeczypospolitej w pierwszej połowie XVII wieku; (w:) Praxix atque theoria. Studia ofiarowane Profesorowi Adamowi Małkiewiczowi, Kraków 2006, s.25 - 34.

Z. Bania, Forum Wazów czy Forum Romanum? (w:) Trwać oznacza ocalić dobro i piękno. Pamięci księdza Janusza ST. Pasierba w 15. rocznicę śmierci, Pelplin 2008, s.271 -280.

Z. Bania, Kolegiata w Klimontowie – jak naśladowano architekturę rzymską i jak się kojarzyła bazylika Św. Piotra na Watykanie, (w:) Stu­dia nad sztuką renesansu i baroku, t. X, Programy ideowe w przedsięwzięciach artystycznych w XVI-XVIII wieku,, red. I. Rolska-Boruch, Lublin 2010, s. 35-44.

Z. Bania, Nowe propozycje analizy formy zamku krzyżtoporskiego, (w:) Stu­dia nad sztuką renesansu i baroku, t. XI, Tradycja i innowacja w sztuce nowożytnej, red. I. Rolska-Boruch, K. Gombin, Lublin 2012, s. 269-282.

Z. Bania, Długi księcia kanclerza, czyli jeszcze słów kilka o twórcach ołtarza Cudownego Obrazu na Jasnej Górze; (w:) Ex voto. Studia dedykowane Ojcu Janowi Golonce OSPPE w 75. rocznicę urodzin i w 50. rocznicę święceń kapłańskich, Jasna Góra 2012, s.159-167.

Z. Bania, Wstęp. Tło historyczne i kulturowe. Architektura; (w:) Sztuka polska. Wczesny i dojrzały barok (XVII wiek), T. IV, Warszawa 2013, s.7-162.

Z. Bania, Galeria arcybiskupów gnieźnieńskich na zamku w Uniejowie, (w:)  Acta Artis. Studia ofiarowane Profesor Wandzie Nowakowskiej, Łódź 2016, s.187 -  194

Z. Bania, Kameduli polscy – geneza układu, (w:) Kameduli w Warszawie 1641 – 2016. 375 lat

 eremu na Bielanach, Warszawa 2016, s.99 – 112.

Z. Bania,  Historia sztuki a nauki humanistyczne, (w:) Społeczeństwo, historia, sztuka. Księga na 30- lecie Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych UKSW w Warszawie, Warszawa    2017, s.131-138.

Z. Bania, Z zamku „do dworu, który wygodnie Panu zbudowano”. Przemiany funkcjonalne siedzib polskiej arystokracji w pierwszej połowie XVII wieku, (w:) Sic errat in votis. Studia i szkice ofiarowane Profesorowi Zbigniewowi Anusikowi w sześćdziesiątą rocznicę urodzin.

Rzeczpospolita w czasach nowożytnych, red. M. Karkocha i P. Robak, Łódź 2017, s.167 – 176.


IV. Recenzje
1. W. Fijałkowski, Wnętrza Pałacu w Wilanowie, Warszawa 1977, w: Kronika Warszawy, 3/35, 1978, s. 109-112.
2. V. Funk, Veit Stoss. Der Krakauer Marienaltar, Freiburg-Basel-Wien 1985, w: Collectanea Theologica, 57, 1987, fasc. III, s. 189-190.
Po habilitacji:
3. Arnold Bartetzky, Das Grosse Zeughaus in Danzig. Baugeschichte. Architekturgeschichtliche Stellung. Representative Funktion. Stuttgart 2000, w: Ikonotheka t. 17, 2004, s. 225-230.

V. Hasła encyklopedyczne
Opublikowane po uzyskaniu tytułu naukowego doktora habilitowanego:
1. Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, t. I-VI, Warszawa 1995-1996, biogramy architektów : Julian Ankiewicz, Piotr Beber, Józef Brizio, Mateusz Castelli, Jan Chrzciciel Ceroni, Karol Ceroni, Władysław Ekielski, Karol Marcin Franz, Jerzy Hoffman, Józef Huss, Henryk Ittar, Joachim Daniel Jauch, Hilary Majewski, Wilhelm Henryk Minter, Gabriel Słoński.
2. Britannica-Edycja Polska, biogramy architektów : Karol Bay, Kacper Bażanka, Józef Szymon Belotti, Bartolomeo Berecci, Kaplica Boimów we Lwowie, Krzysztof Bonadura St., Mateusz Castello, Jan Zygmunt Deybel, Dientzenhofferowie, Józef Pius Dziekoński, Pompeo Ferrari, Paweł Antoni, Jakub, Józef Fontanowie, Jan Krzysztof Glaubitz, Wawrzyniec Gucewicz, Henryk Marconi, Bernard Meretyn, Dominik Merlini, Bernardo Morando, August Moszyński.
3. Allgemeines Kunstlerlexikon, K. G. Saur Verlag Munchen, Leipzig 1993-1997, T. 6-16, biogramy architektów : Benedykt, Ch. Benoit, G. M. Bernardoni, J. Bretfus, J. Brizio, K. Bonadura St., K. Bonadura Mł., M. Castello, A. Catenazzi, Jan Catenazzi, C. Ceroni, K. Ceroni, J. Canger, D. Cioli.

VI. Prace popularnonaukowe
1. Kolegiata w łasku. Archidiecezjalne Wydawnictwo łódzkie 2000, s. 11-16.

VII. Redakcje naukowe
1. Sztuka Polski środkowej. Studia. Architektura nowożytna. łódź 2000.
2. Sztuka Polski środkowej. Studia. Architektura średniowieczna i nowożytna. Łódź 2002.

Copyright © 2018 UKSW Wszelkie prawa zastrzeżone
Informacja o ciasteczkach